هم ولایتی

مقاله اثر ورزش بر دیابت
نویسنده : حسین مقیسه - ساعت ٧:۳٩ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۳/۱٦

اثر ورزش بر دیابت

 

مقدمه

امروز ورزش یکی از پایه‌های مهم درمان دیابت می‌باشد. ورزش یبرای سلامتی هر فرد لازم است و این مسئله هنگامی که مبتلا به دیابت باشیم اهمیت بیشتری پیدا می کند به طوری که ورزش مقاومت بدن را در برابر عوارض حاصل از این بیماری می‌نماید.

دیابت در واقع یک بیماری مزمن است که با عدم توانایی بدن در تولید مقدار کافی انسولین برای سوخت و ساز مناسب قند، چربی و پروتئین مشخص می‌شود که شامل دو نوع وابسته به انسولیین و غیر وابسته به انسولین می‌باشد.

بیماران دیابتی ( هم افراد وابسته به انسولین و هم افراد غیر وابسته به آن) می توانند از ورزش برای کنترل بیماری‌شان سود ببرند. با این وجود باید حتماً دقت کرد که افراد دیابتی پیش از شروع  برنامه‌های ورزشی، از لحاظ شرایط بالینی و پزشکی تحت معاینه وبررسی دقیق قرار بگیرند.

افزایش قدرت ماهیچه‌ها و آمادگی عضلانی، بهبود وضعیت روانی و ایجاد اطمینان وآرامش روحی برای برخورد ب مشکلات، کنترل وزن و تنظیم اشتها، افزایش حساسیت نسبت به انسولین و درنتیجه کاهش نیاز به انسولین برای مصرف قند(انرژی) در عضله، کمک به کاهش میزان چربی‌های خون و عوارض ناشی از آن، کاهش فشار خون و درنتیجه مشکلات ناشی از آن در بیماران دیابتی که انسولین مصرف می‌کنند، بهبود فاکتورهای خطر ساز بیماری‌های قلبی- عروقی و کاهش مشکلات قلبی از جمله فواید ورزش در بیماران دیابتی است.

همچنین ورزش سبب افزایش انرژی و کاهش استرس افراد، کمک به استحکام استخوان‌ها و جلوگیری از پوکی استخوان، افزایش اعتماد به نفس و... می‌شود.

ورزش ‌های مناسب برای افراد دیابتی کدامند؟

1- افزایش فعالیت در کارهای روزانه: افزایش فعالیت در کارهای روزانه سبب مصرف بیشتر کالری درروز می‌‌شود. کارهای زیادی وجود دارد که انسان و افراد دیابتی با انجام آن می‌توانند انرژی بیشتری مصرف کنند.

2- ورزش‌های هوازی: ورزش‌های هوازی، ورزش‌هایی هستند که طی آن، تعداد زیادی از عضلات به کار گرفته شده و سبب افزایش ضربان قلب می‌شوند. تمرین‌های هوازی مناسب ترین نوع ورزش برای افراد دیابتی به شمار می‌رود. تمرین‌های هوازی به فعالیت‌هایی گفته می‌شود که با مصرف اکسیژن همراه باشند. از ویژگی‌های این نوع تمرین‌ها، دویدن در مسافت‌های طولانی و با آهنگ آرام است. در ورزش‌های هوازی تنفس عمیق‌تر خواهد بود. انجام ورزش‌های هوازی به مدت 30 دقیقه و حداقل 4 تا 5 روز در هفته برای فرد دیابتی بسیار سودمند خواهد بود.

3- ورزش‌های قدرتی: انجام ورزش‌هایی مانند بلند کردن وزنه، استفاده از نوارهای ارتجاعی یا کار با دستگاه‌های بدن سازی هفته‌ای 2 تا 3 بار، سبب افزایش عضلات انسان می‌شود. وقتی توده عضلانی ما بیشتر می‌شود و چربی بدن ما کاهش می‌یابد، حتی در زمان‌های بین ورزش نیز کالری بیشتری می‌سوزانیم. ورزش‌های قدرتی سبب می‌شود کارهای روزانه را بهتر انجام بدهیم. همچنین به تعادل و سلامت استخوان‌های ما نیز کمک می‌کند.

4- ورزش‌های کششی: حرکات کششی سبب نرمی مفاصل و عضلات بدن شده و از آسیب و سفتی عضلات بعد از سایر ورزش‌ها جلوگیری می‌کند.

قواعد ورزش کردن برای افراد دیابتی:

1- مشورت با پزشک: مشاوره با پزشک برای افراد دیابتی، به دلیل اثر ورزش بر قند خون بسیار مهم است. مواردی چون تعیین دفعات تزریق روزانه انسولین مقدار داروهای خوراکی، زمان مناسب برای انجام ورزش و مصرف مواد قندی قبل و بعد از ورزش را باید با پزشک یا فرد آموزش دهنده در میان گذاشت.

2- شروع تدریجی ورزش:‌ برنامه‌های ورزشی باید به آهستگی شروع شوند و تدریجاً به زمان و شدت آن افزوده گردد.

3- گرم و سرد کردن بدن:‌ افراد دیابتی باید بیش از جلسه ورزش، بدن خود را گرم کنند و پس از انجام فعالیت‌های ورزشی نیز آن را سرد نمایند. ارزش گرم کردن بدن به عنوان یک عامل تامینی نباید نادیده گرفته شود.

4- تداوم و پیشبرد: باید به تدریج به مدت زمان و میزان حرکات ورزشی افزوده شود، تا نتایج مطلوب از ورزش حاصل گردد.

5- انتخاب فعالیت‌های جسمی مناسب: با توجه به جثه و خصوصیات افراد می‌توان ورزش مناسب آنان را انتخاب نمود.

آیا هر نوع ورزشی را می‌توان انجام داد؟

  افرادی که دچار عوارض دیابت هستند برخی از فعالیت‌های ورزشی سبب تشدید مشکل آن‌ها خواهدشد. به یاد داشته باشند که بسیاری از عوارض دیابت ممکن است هیچ گونه نشانه‌ای نداشته باشد بنابر این قبل از اقدام به هرگونه فعالیت ورزشی با پزشک خود مشورت کنند. قبل از شروع فعالیت‌های ورزشی پزشک آن‌ها باید آزمایش‌های چک آپ را انجام دهد آنها را برای معاینه ته چشمی و معاینه قلبی ارجاع دهد عملکرد کلیه‌های آن‌ها را با آزمایش میکروآلبومین بررسی کند و همچنین پاهایش را نیز معاینه کند به طوری که دیابتی‌ها باید هنگام ورزش، از کفش و جوراب مناسب استفاده کنند. بعد از ورزش پاهای خود را از نظر بریدگی،تاول، زخم یا تورم بررسی کنند و در صورت مشکل با پزشک خود تماس بگیرند.

آثار ورزش در افراد دیابتی وابسته به انسولین

    ورزش‌های منظم برای افراد دیابتی وابسته به انسولین بسیار سودمند است. در افراد  دیابتی وابسته به انسولین، تغییرات غلظت قند خون در طول ورزش بستگی زیادی به سطح انسولین خون دارد. سطح انسولین خون نیز به میزان انسولین تجویز شده و مقدار جذب انسولین وابستگی دارد بهترین زمان پیشنهاد شده برای ورزش در دیابتی‌های وابسته به انسولین بعد از مصرف میان وعده بعد از ظهر و قبل از شام است.

آثار ورزش در افراد دیابتی غیر وابسته به انسولین

  در افراد غیر وابسته، ورزش عامل اصلی کنترل قند خون است. عامل بعدی مصرف صحیح مواد غذایی است. مطالعات اخیر نشان داده است که اجرای برنامه ورزشی منظم، ارزش بالایی در کنترل غلظت قند خون دارد. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که افزایش فعالیت بدنی، در پیشگیری از پیدایش دیابت نوع دو غیر وابسته به انسولین نیز موثر می‌باشد. ورزش در مبتلایان به دیابت در نوع 2 باعث افزایش حساسیت سلول‌ها نسبت به انسولین می‌شود، اما برای رسیدن به پاسخ درمانی مناسب، باید با رعایت رژیم غذایی صحیح همراه گردد. کاهش وزن و رساندن زن بدن به حد طبیعی را می‌توان مهم‌ترین قسمت درمان در این افراد دانست. بنابر این برای رسیدن به هدف باید ترکیب این دو  روش بکار رود:‌

رژیم غذایی+ ورزش= کاهش وزن مطلوب

 

  نتیجه گیری:

       فعالیت فیزیکی برای هر فردی مفید است، اما افرادی که  به عنوان یک فرد دیابتی هستند ورزش منظم سبب کنترل قند خون در بدن آن‌ها می‌شود، زیرا رمانی که ورزش میکنند قند خونشان سریع‌تر به مصرف می‌رسد و نیز ورزش به کنترل وزن آنةا کمک می‌کند. با انجام ورزش‌های برنامه ریزی شده بافت چربی کاهش یافته و توده عضلانی افزایش می‌یابد.

از آنجا که احساسات افراد دیابتی، همیشه در گرو حفظ قند خون در سطح طبیعی است و زمانی که سطح قند خون در حد عادی است احساسات در این افراد تا حد زیادی بهبود می‌یابد. می‌توان گفت با داشتن فعالیت‌های ورزشی مداوم این افراد می‌توانند با فشارهای عصبی بهتر برخورد کنند و نیز باید به این نکته توجه داشت که اندروفین ترشح شده در هنگام ورزش نقش مؤثری در تخفیف درد دارد و می‌تواند یک حالت روانی آرام در این افراد به وجود آورد هم چنین ورزش باعث می‌شود افراد دیابتی نسبت به خودشان نگرشی بهتر پیدا کنند و نیز باعث می‌شود سطح استرس آن‌ها کاهش یابد و اعتماد به نفس را در این افراد تقویت می‌کند و توانایی جسمی و روانی افراد دیابتی را افزایش می‌دهد. در نهایت این ورزش و رژیم غذایی در کنار یکدیگر باعث کنترل بهتر دیابت می‌شود.

جمع آوری : مقیسه و حاجی آخوندزاده

 

منابع:

http:dostan.net/view.asp?id=50016474844100001


comment نظرات ()